Kıbrıs Vatandaşlığı ve Kıbrıs Pasaportu Alınması

Kıbrıs vatandaşlığı, sahibine Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasası tarafından güvence altına alınan tüm hak ve özgürlükleri sağlayan hukuki bir statüdür. Kıbrıs pasaportu, Kıbrıs kökenli kişiler ile Kıbrıs vatandaşlarının eşleri ve çocukları tarafından alınabilir. Yabancı uyruklular da, ülkede kanunun öngördüğü süre boyunca yasal olarak ikamet etmeleri ve ilgili yasal şartların tamamını yerine getirmeleri hâlinde vatandaşlığa kabul (natüralizasyon) yoluyla Kıbrıs vatandaşlığına hak kazanabilirler. Standart prosedüre göre vatandaşlık başvurusu yapma hakkı genellikle yedi yıllık yasal ikametin ardından doğarken, belirli nitelikli uzmanlar son yasal düzenlemeler kapsamında getirilen hızlandırılmış prosedürden yararlanabilir.

Avrupa Birliği üyesi olan Kıbrıs Cumhuriyeti, vatandaşlarına AB vatandaşlığı kapsamında tanınan tüm hakları sunmaktadır. Bunlar arasında Avrupa Birliği üyesi herhangi bir ülkede yaşama, çalışma, eğitim alma ve ticari faaliyette bulunma hakkı da yer alır. Başvuru sahiplerinin, yasal bir ikamet gerekçesine sahip olmaları, Yunanca bilgilerini ve Kıbrıs toplumuna ilişkin yeterliliklerini kanıtlamaları, ayrıca düzenli ve yeterli mali kaynaklara sahip olduklarını belgelemeleri gerekir.

Kıbrıs pasaportu, 171 ülke ve bölgeye vizesiz veya kapıda vizeyle seyahat imkânı sunar ve sahibine Avrupa Birliği vatandaşlarına tanınan tüm hak ve ayrıcalıklardan yararlanma hakkı sağlar. Bu makalede, Kıbrıs pasaportu almanın yasal yolları, başvuru şartları ve vatandaşlık başvuru süreci ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.

Kıbrıs Vatandaşlığına İlişkin Mevzuat

Kıbrıs vatandaşlığının kazanılması, değişiklikleriyle birlikte 1967 tarihli ve 43 sayılı Kıbrıs Cumhuriyeti Vatandaşlık Yasası kapsamında düzenlenmektedir. Kıbrıs, çoklu vatandaşlığa izin vermektedir. Bu nedenle, başvuru sahibinin kendi ülkesinin mevzuatı da izin verdiği sürece, Kıbrıs pasaportu alabilmek için mevcut vatandaşlığından vazgeçmesi genel olarak gerekmez.

Kıbrıs pasaportu sahibine aşağıdaki hak ve yükümlülükleri sağlar:

• yerel seçimlerde ve Avrupa Parlamentosu seçimlerinde oy kullanma hakkı;
• devlet tarafından sağlanan sosyal güvenlik, sağlık hizmetleri ve hukuki korumadan yararlanma hakkı;
• Kıbrıs’ta ek çalışma izni almadan çalışma hakkı;
• kanunda öngörülen şartlar çerçevesinde vatandaşlığı uygun durumda olan çocuklarına ve eşine aktarabilme hakkı;
• Kıbrıs Cumhuriyeti ve Avrupa Birliği mevzuatına uyma yükümlülüğü;
• ulusal mevzuata uygun olarak vergi ödeme yükümlülüğü;
• uygulanabildiği durumlarda ulusal savunma dâhil olmak üzere kanunla belirlenen vatandaşlık yükümlülüklerini yerine getirme sorumluluğu.

Kıbrıs Pasaportunun Avantajları

Kıbrıs pasaportuna sahip olmak yalnızca Kıbrıs’ta değil, Avrupa Birliği genelinde de önemli avantajlar sağlar. Başlıca avantajlar şunlardır:

• Avrupa Birliği üyesi tüm ülkelerde, ayrıca ilgili serbest dolaşım anlaşmaları kapsamında Norveç, İzlanda, Lihtenştayn ve İsviçre’de yaşama, çalışma, eğitim alma ve ticari faaliyette bulunma hakkı;
• Avrupa Sağlık Sigortası Kartı (EHIC) kapsamında, yürürlükteki kurallar doğrultusunda katılımcı Avrupa ülkelerinde geçici bulunulan süre boyunca tıbben gerekli sağlık hizmetlerinden yararlanma imkânı;
• Avrupa Birliği genelinde yerel vatandaşlarla aynı koşullar altında çalışma ve iş kurma fırsatı;
• Avrupa’nın rekabetçi iş ortamlarından birine erişim. Kıbrıs’ta kurumlar vergisi oranı %15 olup, uygun şartları sağlayan işletmeler için çeşitli vergi teşvikleri ve avantajlı vergi rejimleri uygulanmaya devam etmektedir;
• diplomaları Avrupa Birliği genelinde ve birçok başka ülkede tanınan Kıbrıs üniversitelerinde yükseköğrenim görme imkânı;
• 171 ülke ve bölgeye vizesiz veya kapıda vize ile seyahat etme hakkı;
• Avrupa Birliği genelindeki bankacılık ve finansal hizmetlerden yararlanma imkânı;
• Kıbrıs Cumhuriyeti ve Avrupa Birliği mevzuatı kapsamında sunulan hukuki, sosyal ve mali desteklerden yararlanma hakkı.

Kıbrıs Vatandaşlığı Alma Yolları

Yabancı uyruklular, vatandaşlığa kabul (natüralizasyon), Kıbrıs vatandaşıyla evlilik veya soy bağı yoluyla Kıbrıs pasaportu alabilirler. AB üyesi olmayan ülkelerin vatandaşları için en yaygın yöntem natüralizasyondur. Bu süreçte öncelikle Kıbrıs’ta yasal oturma hakkı elde edilir ve kanunda öngörülen ikamet süresi tamamlandıktan sonra vatandaşlık başvurusu yapılabilir. Kıbrıs’ta oturma izni almanın en yaygın gerekçeleri yatırım, çalışma, ticari faaliyet, aile birleşimi ve mali bağımsızlıktır. Her oturma izni kategorisinin kendine özgü başvuru şartları bulunmakla birlikte, yalnızca Kıbrıs mevzuatına uygun şekilde geçirilen yasal ikamet süresi vatandaşlığa kabul için dikkate alınır.

Yatırım

Kıbrıs’ta yatırım yoluyla vatandaşlık programı artık uygulanmamaktadır. Bununla birlikte, yabancı uyruklular, onaylanmış yatırım programı kapsamında en az 300.000 EUR yatırım yaparak daimi oturma izni almaya hak kazanabilirler. Uygun yatırım seçenekleri şunlardır:

• yeni bir konut satın alınması;
• ticari gayrimenkul yatırımı;
• en az beş kişiyi istihdam eden bir Kıbrıs şirketinin sermayesine yatırım yapılması;
• onaylı bir Kıbrıs yatırım fonundan yatırım payı satın alınması.

Başvuru sahiplerinin ayrıca yıllık en az 50.000 EUR tutarında garantili gelire sahip olduklarını kanıtlamaları gerekir. Bu tutar eş için 15.000 EUR, bakmakla yükümlü olunan her çocuk için ise 10.000 EUR artırılır. Bu program kapsamında verilen daimi oturma izni, yatırım korunduğu ve ilgili yasal şartlar yerine getirilmeye devam edildiği sürece süresiz olarak geçerlidir. Bu izin doğrudan vatandaşlık hakkı sağlamaz; ancak daimi oturma izni sahipleri, kanunda öngörülen ikamet şartlarını yerine getirdikten sonra vatandaşlığa kabul başvurusunda bulunabilirler.

İş

Yabancı uyruklular, Kıbrıs’ta şirket kurarak veya mevcut bir işletmeyi yöneterek, şirketin göç ve ticaret mevzuatına uygun faaliyet göstermesi şartıyla oturma izni alabilirler. İşletme sahiplerinin, şirketin fiilen faaliyet gösterdiğini, mali açıdan sürdürülebilir olduğunu ve Kıbrıs ekonomisine katkı sağladığını kanıtlamaları gerekir. İşletmesini yönetirken Kıbrıs’ta yasal olarak ikamet eden girişimciler, kanunda öngörülen ikamet süresini tamamladıktan ve dil ile topluma uyum şartlarını yerine getirdikten sonra vatandaşlığa kabul başvurusunda bulunabilirler. Kıbrıs ayrıca, AB üyesi olmayan ülkelerin vatandaşları için hazırlanan Startup Visa Scheme (Girişimci Vizesi Programı) uygulamasını sürdürmektedir. Bu program, yüksek büyüme potansiyeline sahip yenilikçi iş fikirlerinin kurucularına, belirlenen resmî başvuru prosedürü kapsamında uygun iş planlarını sunmaları hâlinde Kıbrıs’ta oturma izni alma imkânı tanımaktadır.

Çalışma

Kıbrıs’taki bir işverenden veya ülkede faaliyet gösteren onaylı uluslararası bir şirketten iş teklifi alan yabancı uyruklular, çalışma gerekçesiyle oturma iznine başvurabilirler. Nitelikli uzmanların, görevleri için öngörülen eğitim ve mesleki yeterlilik şartlarını karşılamaları gerekir. Oturma izinleri genellikle iş sözleşmesinin süresi boyunca verilir ve çalışma şartları devam ettiği sürece yenilenebilir. Kıbrıs’ta yasal olarak yaşanılan ve çalışılan süre, vatandaşlığa kabul için gerekli ikamet süresine dâhil edilebilir. Gerekli şartları sağlayan şirketlerde çalışan belirli nitelikli uzmanlar ise hızlandırılmış vatandaşlığa kabul prosedüründen yararlanabilir. Bu kişiler, ilgili yasal kategoriye ve Yunanca dil seviyelerine bağlı olarak beş veya dört yıl, bazı durumlarda ise dört veya üç yıl sonunda vatandaşlık başvurusunda bulunabilirler.

Aile Birleşimi

Kıbrıs’ta kanunda öngörülen süre boyunca yasal olarak yaşayan yabancı uyruklular, yakın aile üyelerini yanlarına almak için aile birleşimi başvurusu yapabilirler. Bu kapsamda uygun kabul edilen aile bireyleri genel olarak şunlardır:

• eş;
• evlat edinilmiş çocuklar dâhil olmak üzere evli olmayan reşit olmayan çocuklar.

Aile üyelerine, sponsorun göç statüsüne bağlı oturma izni verilir ve sponsor yasal şartları yerine getirmeye devam ettiği sürece bu izinler yenilenebilir. Kendi ikamet geçmişlerine bağlı olarak aile üyeleri de daha sonra genel kurallar çerçevesinde vatandaşlığa kabul başvurusunda bulunabilirler. Kıbrıs vatandaşıyla evli olan yabancı eşler de, çiftin en az iki yıldır birlikte yaşıyor olması şartıyla üç yıllık evliliğin ardından vatandaşlık başvurusunda bulunabilirler.

Mali Bağımsızlık

Kıbrıs dışında elde edilen düzenli ve istikrarlı gelirlerini belgeleyebilen mali açıdan bağımsız kişiler, ülkede çalışmaksızın oturma izni alabilirler. Gelirin kanıtı olarak emekli maaşı, ticari kazanç, yatırım gelirleri, banka mevduatları veya kira gelirleri sunulabilir. Bu oturma izni kategorisi Kıbrıs’ta çalışma hakkı vermez. Bununla birlikte, ilgili tüm yasal şartların yerine getirilmeye devam edilmesi hâlinde, bu statü kapsamında geçirilen yasal ikamet süresi vatandaşlığa kabul için gerekli ikamet süresine dâhil edilebilir.

Kıbrıs Vatandaşlığı İçin Gerekli Şartlar

Kıbrıs pasaportuna başvurmak isteyen yabancı uyrukluların, Kıbrıs mevzuatında belirlenen şartları yerine getirmeleri ve gerekli destekleyici belgelerin tamamını sunmaları gerekir. Başvuru koşulları vatandaşlığın kazanılacağı hukuki dayanağa göre değişiklik göstermekle birlikte, natüralizasyon yoluyla başvuru yapan kişilerin genel olarak aşağıdaki şartları karşılaması beklenir:

• 18 yaşını doldurmuş olmak;
• Kıbrıs’ta kanunda öngörülen süre boyunca yasal olarak ikamet etmiş olmak;
• Kanunun izin verdiği geçici ayrılıklar saklı kalmak kaydıyla, başvurudan önceki son 12 ay boyunca ülkede kesintisiz yaşamış olmak;
• düzenli ve yeterli mali kaynağa sahip olduğunu kanıtlamak;
• Kıbrıs’ta uygun bir konuta sahip olmak;
• temiz bir adli sicil kaydı sunmak ve iyi ahlaki itibara sahip olduğunu göstermek;
• gerekli seviyede Yunanca bildiğini kanıtlamak;
• Kıbrıs’ın güncel siyasi ve sosyal yapısının temel unsurlarına ilişkin sınavı başarıyla geçmek;
• vatandaşlığı kazandıktan sonra Kıbrıs Cumhuriyeti’nde yaşamaya devam etme niyetini doğrulamak.

Başvurular, Nüfus ve Göç Dairesi tarafından yayımlanan resmî başvuru formları kullanılarak yapılır. Yürürlükteki kurallar uyarınca, vatandaşlığa kabul başvurusunda bulunmadan önce Resmî Gazete’de veya gazetelerde ilan yayımlanması artık zorunlu değildir. Kıbrıs dışında düzenlenen belgeler, yetkili makamın talebine bağlı olarak Yunanca veya İngilizce onaylı tercümeleriyle birlikte sunulmalıdır. Resmî belgeler genel olarak tasdik işlemine tabidir. Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraf ülkelerde düzenlenen belgeler için apostil yeterlidir. Belgenin düzenlendiği ülke Sözleşme’ye taraf değilse, çoğu durumda konsolosluk tasdiki gerekir.

Kıbrıs Vatandaşlığı Nasıl Alınır: Adım Adım Başvuru Süreci

Kıbrıs Vatandaşlığı İçin Gerekli Belgeler

Kıbrıs vatandaşlığına başvurmak isteyen kişilerin genel olarak aşağıdaki belgeleri hazırlayıp sunmaları gerekir:

• eksiksiz doldurulmuş başvuru formu;
• geçerli pasaport ve ilgili tüm sayfalarının kopyaları;
• resmî teknik şartlara uygun güncel biyometrik fotoğraflar;
• mevcut oturma izninin ve varsa önceki oturma izinlerinin kopyaları;
• doğum belgesi;
• uygulanabiliyorsa evlilik belgesi veya kayıtlı birliktelik belgesi;
• yetkili makamlar tarafından düzenlenmiş adli sicil kaydı;
• Kıbrıs’ta gerekli süre boyunca yasal olarak ikamet edildiğini gösteren belgeler;
• başvuru sahibinin Kıbrıs’a giriş ve çıkış kayıtlarını gösteren belgeler;
• düzenli ve yeterli mali kaynaklara sahip olunduğunu gösteren belgeler;
• ilgili devlet harcının ödendiğine dair belge.

Başvurunun hukuki dayanağına bağlı olarak aşağıdaki ek belgeler de talep edilebilir:

• ticari faaliyet gerekçesiyle başvuru yapılıyorsa şirket kuruluş belgeleri;
• iş sözleşmesi veya yasal olarak çalışıldığını gösteren diğer belgeler;
• uygulanabiliyorsa taşınmaz mülkiyetine veya uzun süreli ikamete ilişkin belgeler;
• oturma izninin hangi hukuki gerekçeyle verildiğini doğrulayan belgeler.

Reşit olmayan başvuru sahipleri için ayrıca şu belgeler istenebilir:

• doğum veya evlat edinme belgesi;
• gerekli olduğu durumlarda ebeveynin veya yasal vasinin yazılı izni;
• güncel biyometrik fotoğraflar;
• başvurunun hukuki dayanağına bağlı olarak ebeveynlerden birinin veya her ikisinin vatandaşlığını ya da vatandaşlığa kabul edildiğini gösteren belgeler;
• yetkili makam tarafından talep edilebilecek diğer belgeler.

Vatandaşlık kazandıktan sonra Kıbrıs kimlik belgelerini alabilmek için ise genellikle aşağıdaki belgeler sunulmalıdır:

• ulusal kimlik kartı veya pasaport başvuru formu;
• Kıbrıs vatandaşlığının kazanıldığını gösteren sertifika;
• doğum belgesi;
• başvuru sırasında alınan biyometrik veriler (fotoğraf, imza ve parmak izi).

Kıbrıs Vatandaşlığı Almanın Maliyeti

Kıbrıs pasaportunu yatırım yoluyla veya herhangi bir ticari program kapsamında satın almak mümkün değildir. Kıbrıs vatandaşlığı yalnızca ülke mevzuatında öngörülen yollarla, yani vatandaşlığa kabul, soy bağı veya Kıbrıs vatandaşıyla evlilik yoluyla kazanılabilir. AB üyesi olmayan ülkelerin vatandaşlarının büyük çoğunluğu için en yaygın yöntem natüralizasyondur. Başvuru sahiplerinin yasal ikamet şartlarını yerine getirmenin yanı sıra, süreç boyunca ödenecek devlet harçlarını ve diğer idari giderleri de dikkate almaları gerekir. Toplam maliyet, başvurunun hukuki dayanağına ve başvuru sahibinin bireysel durumuna göre değişiklik göstermektedir.

Uyruğu nedeniyle vizeye tabi olan kişiler öncelikle ilgili vize harcını ödemelidir. Bu ücret, vize kategorisine bağlı olmakla birlikte genel olarak 90 EUR’dur. Kıbrıs’a giriş yaptıktan sonra oturma izni alma ücreti çoğu durumda 70 ile 150 EUR arasında değişmektedir. İlk kez başvuru yapan kişilerden ayrıca Nüfus ve Göç Dairesi’ne kayıt için 70 EUR tutarında ek ücret alınabilir. Oturma izninin uzatılmasına ilişkin harçlar ise uzatılan izin türüne göre değişmektedir. Başvuru sahiplerinin ayrıca belgelerin yeminli tercümesi, noter onayı, tasdik veya apostil işlemleri ile Yunanca dil sınavı ve vatandaşlık bilgisi sınavı için ödenecek ücretleri de hesaba katmaları gerekir. Bu ücretler, hizmet sağlayıcısına veya sınav merkezine göre farklılık gösterebilir.

Natüralizasyon başvurusunun devlet harcı 500 EUR’dur. Başvurunun onaylanmasının ardından ise yürürlükteki mevzuata göre ek idari ücretler uygulanabilir. Vatandaşlık alındıktan sonra yetişkinler standart prosedür kapsamında 30 EUR karşılığında Kıbrıs kimlik kartı alabilirler. Biyometrik pasaport ücreti ise başvuru sahibinin yaşına ve seçilen işlem süresine göre değişmektedir.

Kıbrıs’ta Çifte Vatandaşlık

Kıbrıs, çoklu vatandaşlığı kabul etmektedir. Bu sayede kişiler, diğer ülkenin mevzuatının da izin vermesi şartıyla, Kıbrıs vatandaşlığını mevcut vatandaşlıklarıyla birlikte koruyabilirler. Bu nedenle, Kıbrıs vatandaşlığını kazanırken mevcut vatandaşlıktan vazgeçilmesi genel olarak zorunlu değildir. Bununla birlikte, bazı ülkeler vatandaşlarının başka bir ülkenin vatandaşlığını kazandıktan sonra yetkili makamlara bildirimde bulunmasını zorunlu tutmakta veya çoklu vatandaşlığa ilişkin belirli kısıtlamalar uygulamaktadır. Bu nedenle, başvuru sahiplerinin vatandaşlığa kabul sürecine başlamadan önce kendi ülkelerindeki yürürlükteki mevzuatı incelemeleri tavsiye edilir. Birden fazla pasaporta sahip kişiler, uluslararası seyahatlerinde giriş veya çıkış yaptıkları ülkenin mevzuatına uygun olarak ilgili seyahat belgesini kullanmalıdır.

Kıbrıs Kimlik Belgeleri

Kıbrıs vatandaşlığını kazanan yabancı uyruklular, ülkenin resmî kimlik belgelerini almak için başvuruda bulunabilirler.

• Kimlik Kartı. Kıbrıs kimlik kartı, sahibinin kişisel bilgilerini ve fotoğrafını içeren biyometrik plastik bir kimlik belgesidir. Kıbrıs vatandaşlarına 12 yaşından itibaren düzenlenir ve resmî kimlik belgesi olarak kullanılır. Ayrıca, Avrupa Birliği ülkelerine ve ulusal kimlik kartıyla girişe izin veren bazı diğer Avrupa ülkelerine seyahat edilmesine de imkân tanır. Standart prosedür kapsamında kimlik kartı genellikle 10 yıl süreyle geçerlidir ve sürenin sonunda yenilenmesi gerekir.
• Pasaport. Kıbrıs pasaportu, Avrupa Birliği üyesi ülkelerde kullanılan standart bordo kapaklı biyometrik bir seyahat belgesidir. Pasaport, gidilecek ülkenin giriş kurallarına bağlı olarak Amerika Birleşik Devletleri, Kanada, Birleşik Krallık, Japonya, Avustralya ve Yeni Zelanda dâhil olmak üzere yaklaşık 171 ülke ve bölgeye vizesiz veya kapıda vizeyle giriş imkânı sağlar. Yetişkinler için pasaportun geçerlilik süresi genel olarak 10 yıldır ve sürenin sonunda yenilenmesi gerekir.

Kıbrıs Vatandaşlığı Başvurusunun Reddedilme Nedenleri

Başvuru sahibinin yürürlükteki mevzuatta belirlenen şartları yerine getirmemesi veya yeterli destekleyici belge sunmaması hâlinde Kıbrıs vatandaşlığı başvurusu reddedilebilir. En yaygın ret nedenleri şunlardır:

• eksik veya hatalı hazırlanmış başvuru belgeleri;
• başvuru sürecinde yanlış, yanıltıcı veya çelişkili bilgi verilmesi;
• kanunda öngörülen ikamet, dil veya topluma uyum şartlarının yerine getirilmemesi;
• adli sicil kaydı bulunması veya iyi ahlak şartıyla bağdaşmayan davranışların tespit edilmesi;
• başvuru sahibinin kamu düzeni, kamu güvenliği veya Kıbrıs Cumhuriyeti’nin çıkarları açısından risk oluşturduğunu gösteren durumların bulunması.

Başvurunun incelenmesi sırasında sahte belge kullanılması, muvazaalı evlilik yapılması veya ciddi göçmenlik dolandırıcılığı ya da başka suçlara ilişkin kanıtların tespit edilmesi hâlinde, başvuru reddedilmekle kalmayıp başvuru sahibi Kıbrıs mevzuatı uyarınca cezai soruşturmaya da tabi tutulabilir.

AB üyesi olmayan ülkelerin vatandaşlarının büyük çoğunluğu için Kıbrıs’a taşınmak ve vatandaşlığa kabul sürecini tamamlamak, ülkenin göç mevzuatı ile başvuru prosedürleri hakkında kapsamlı bilgi sahibi olmayı gerektirir. Başvuru sürecini başarıyla tamamlayan kişilerin deneyimleri, doğru hazırlığın ve profesyonel hukuki desteğin bu süreci önemli ölçüde kolaylaştırabileceğini göstermektedir.